De 6 data- en AI-keuzes die CxO’s nu móéten maken
Macro Matters 2026-Q1 | Waarom subsidies, AI-agents en regelgeving samenkomen
- Artikel
- Datastrategie


Sneller vooruit dankzij een strategische blik op je data? Ieder kwartaal zoomt Elias in op de marktontwikkelingen die impact hebben op jouw datagedreven organisatie.
1. Politiek
EU-subsidies via DEP versnellen AI-innovatie in Nederland
Nederland heeft €1,7 miljard aan EU-financiering via het Digital Europe Programme (DEP) voor 2025–2027 veiliggesteld, met focus op AI, data, cloud en cybersecurity. In 2024 haalden Nederlandse mkb’ers en kennisinstellingen al 11,7% van het totale budget binnen (€46 miljoen). Minister Beljaarts benadrukt het belang van digitale onafhankelijkheid ten opzichte van de VS en Azië.
Het digitaliseringsniveau van het mkb steeg naar 81,5%, maar het gebruik van geavanceerde AI- en cloudtoepassingen moet richting 75% in 2030.
So what? (board-level)
DEP-subsidies zijn geen tactisch voordeel, maar een strategische versneller. Door deze middelen nu in te zetten, versnel je AI- en cloudtransformatie met extern kapitaal en verklein je afhankelijkheid van niet-Europese technologie.
Actie dit kwartaal
Identificeer 2–3 kerninitiatieven (AI, cloud, data-platform) en positioneer deze actief voor DEP-financiering.
Meer lezen
2. Economisch
AI-adoptie in het mkb groeit, maar investeringen blijven achter
CBS-rapporten uit najaar 2025 tonen dat 23% van de Nederlandse bedrijven met meer dan 10 medewerkers AI gebruikt, dubbel zoveel als in 2021. Text mining (14%) en natural language generation (12%) worden het meest toegepast. Ondanks 71% cloudgebruik blijven investeringen in digitale infrastructuur beperkt, wat wijst op een risico op structurele vertraging van de mkb-digitalisering.
So what? (board-level)
AI levert aantoonbare productiviteitswinst op. Wachten vergroot het risico op achterstand, zeker voor mid-market en B2B-organisaties.
Actie dit kwartaal
Herijk investeringsprioriteiten richting schaalbare data- en cloudfundamenten en benut bestaande financieringscondities.
Meer lezen
3. Sociaal
Structureel AI-talenttekort dwingt tot upskilling
SER- en UWV-analyses laten zien dat het tekort aan ICT- en AI-specialisten aanhoudt. Wereldwijd worden miljoenen banen geraakt door AI, terwijl Nederlandse mkb-organisaties moeite hebben om data- en AI-skills te borgen. AI-tools veranderen daarnaast verwachtingen rond productiviteit en ethiek.
So what? (board-level)
Het tekort aan AI-talent is een structureel capaciteitsrisico. Alleen inzetten op externe werving beperkt snelheid en continuïteit.
Actie dit kwartaal
Veranker AI-upskilling in strategische personeelsplanning en maak AI-vaardigheden onderdeel van performance en ontwikkeling.
Meer lezen
4. Technologisch
AI-agents en MLOps versnellen data-operaties
AI-agents en volwassen MLOps-praktijken maken automatisering van analyses en beslissingen mogelijk. In het mkb groeit de inzet op onder meer salesvoorspellingen, operationele automatisering en schaalbare AI-architecturen.
So what? (board-level)
Data-gedreven werken verschuift van analyse naar actie. Organisaties die hier nu starten, bouwen een structureel snelheids- en schaalvoordeel op.
Actie dit kwartaal
Selecteer één operationeel domein voor AI-agents en versnel MLOps-volwassenheid met expliciete aandacht voor security en architectuur.
Meer lezen
5. Juridisch
AI Act dwingt governance-aanpassingen
Met de AI Act worden compliance-termijnen voor high-risk AI-systemen actief. Dit raakt trainingsdata, privacy en cloudafhankelijkheden. Organisaties moeten audits starten op bestaande en geplande AI-toepassingen.
So what? (board-level)
AI-compliance is een actueel bestuursrisico met impact op boetes, reputatie en ESG-verantwoording.
Actie dit kwartaal
Start een gerichte audit en veranker AI-governance in bestaande risk- en compliance-structuren.
Meer lezen
6. Milieu
Groene data centers bepalen de uitvoerbaarheid van AI
De groei van AI vergroot de druk op energie en infrastructuur. EU-doelstellingen en ESG-eisen maken duurzaamheid een harde randvoorwaarde voor cloud- en AI-beslissingen.
So what? (board-level)
Energie en duurzaamheid zijn randvoorwaardelijk voor het realiseren van AI-ambities.
Actie dit kwartaal
Neem duurzaamheid expliciet mee in AI- en cloudbesluitvorming en toets leveranciers op energie-efficiëntie.
Lees meer
Wat betekent dit voor jou dit kwartaal?
Deze zes ontwikkelingen maken duidelijk dat Q1 2026 vraagt om samenhangende keuzes:
- Politiek: DEP-subsidies bieden nu ruimte voor versnelling
- Economisch: AI-adoptie rechtvaardigt investeringen
- Sociaal: Talenttekorten vragen om structurele upskilling
- Technologisch: AI-agents maken opschalen mogelijk
- Juridisch: Governance en compliance zijn randvoorwaardelijk
- Milieu: Duurzame infrastructuur bepaalt haalbaarheid
De organisaties die winnen, zijn degenen die deze trends niet los behandelen, maar samenbrengen in één heldere data- en AI-agenda.
Dit is een artikel van Elias Hassing
Met een achtergrond in productmanagement en meer dan 15 jaar ervaring in het leiden van internationale ontwikkelteams, helpt Elias organisaties hun datastrategie te ontwikkelen. Door zijn expertise in productonwikkeling en ervaring als Head of Product bij bedrijven zoals Coolgradient en Infinitas Learning, begeleidt Elias digitale transformaties van strategie tot uitvoering.
Principal Data Strategy Consultantelias.hassing@digital-power.com
1x per maand data insights, praktijkcases en een kijkje achter de schermen ontvangen?
Meld je aan voor onze maillijst en blijf 'up to data':
